Thế giới giày da thủ công luôn ẩn chứa một sự mê hoặc đặc biệt. Đối với phái mạnh, một đôi giày tây không chỉ là phụ kiện—chúng là tuyên ngôn về phong cách, là sự khẳng định về khí chất sang trọng và lịch lãm. Tuy nhiên, giữa muôn vàn kiểu dáng Derby, Oxford, hay Loafer, có một yếu tố quan trọng thường bị bỏ quên, đó là việc chọn size giày tây sao cho vừa vặn tuyệt đối. Sự thật là, ngay cả đôi giày đắt giá nhất cũng trở nên vô nghĩa nếu nó không mang lại sự thoải mái tối đa.
Tại blog của BRAND_CUA_BAN, chúng tôi tin rằng, kiến thức chuyên sâu về giày dép sẽ giúp độc giả nâng tầm phong cách sống. Bài viết này được biên soạn nhằm cung cấp một cẩm nang toàn diện—từ cách đo size giày chính xác tại nhà, đến việc giải mã các yếu tố “bí ẩn” ảnh hưởng đến kích cỡ, giúp quý ông tự tin lựa chọn đôi giày tây hoàn hảo, vừa vặn như được may đo riêng.
TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC CHỌN SIZE GIÀY TÂY CHUẨN: SỨC KHỎE VÀ PHONG THÁI
Không riêng gì giày tây, bất kỳ món đồ nào mặc lên người cũng cần sự vừa vặn, nhưng với giày tây—một sản phẩm thường làm từ da cứng và có cấu trúc cố định—yếu tố kích cỡ lại càng trở nên tối quan trọng. Chọn size giày tây đúng không chỉ là vấn đề thoải mái nhất thời; nó là sự đầu tư dài hạn cho sức khỏe và phong thái của người mang.
Hệ Lụy Sức Khỏe Khi Giày Quá Chật
Nhiều quý ông, vì muốn đôi giày trông thon gọn và “sắc” hơn, đã chấp nhận mang size nhỏ hơn kích cỡ chân thực tế. Thực tế này lại là một sai lầm nghiêm trọng. Khi đôi giày tây quá chật, đặc biệt ở phần mũi nhọn đặc trưng, bàn chân bạn sẽ bị bó ép liên tục. Các nghiên cứu đã chỉ ra, việc mang giày lệch size, đặc biệt là quá chật, có thể gây ra hàng loạt vấn đề sức khỏe tiêu cực.
Đầu tiên và dễ thấy nhất là hiện tượng sưng tấy, mẩn đỏ, và phồng rộp do ma sát giữa da chân và chất liệu da giày cứng. Về lâu dài, áp lực không cân bằng này sẽ dẫn đến những hội chứng nghiêm trọng hơn như ngón chân khoằm (hammer toe) hay ngón chân bị biến dạng. Không chỉ dừng lại ở bàn chân, việc đi giày chật còn là căn nguyên của những cơn đau dai dẳng ở gót chân, cổ chân, thậm chí là tăng áp lực lên các cơ bắp, gây ảnh hưởng xấu đến cẳng chân, vị trí khớp gối và đau lưng kinh niên.
Những Rủi Ro Khi Giày Quá Rộng
Ngược lại, nếu bạn chọn một đôi giày tây quá rộng với suy nghĩ rằng sẽ thoải mái hơn — thì đó cũng là một sự đánh đổi về sức khỏe và thẩm mỹ. Khi giày quá rộng, bàn chân sẽ không được cố định, dẫn đến hiện tượng trượt qua lại liên tục bên trong giày. Sự ma sát không ngừng này dễ tạo ra các vết phồng rộp, chai sần hoặc loét da, đặc biệt là ở gót chân và cạnh ngón chân.
Hơn nữa, khi đi giày rộng, theo phản xạ tự nhiên, các ngón chân có xu hướng phải bấu chặt vào phía trước để giữ giày không bị tuột. Lâu ngày, điều này cũng gây ra hiện tượng ngón chân khoằm như chân chim, làm dáng đi trở nên ngắn và bất thường, làm tăng nguy cơ vấp ngã, chấn thương, đồng thời làm mất đi vẻ thanh lịch vốn có của đôi giày tây. Một đôi giày rộng cũng không thể giữ được form dáng tốt theo thời gian, khiến lớp da bị nhăn nheo, gãy form—ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính thẩm mỹ tổng thể của trang phục bạn đang mặc.
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT CÁCH ĐO SIZE GIÀY TÂY TẠI NHÀ
Việc mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, và để chọn size giày tây chính xác nhất khi mua online, bạn cần nắm vững cách đo size giày chuẩn ngay tại nhà. Đây là bước nền tảng, đảm bảo số đo cơ bản của bạn là chính xác.
Chuẩn Bị Dụng Cụ
Đừng vội lấy thước đo ngẫu hứng! Một sự chuẩn bị cẩn thận sẽ giúp kết quả đo của bạn đạt độ tin cậy cao nhất. Bạn cần:
- 2 tờ giấy trắng lớn: Kích thước phải đủ để đặt toàn bộ bàn chân lên.
- 1 cây bút chì hoặc bút bi: Nên chọn loại ngòi đậm để vạch dấu chính xác.
- 1 cây thước kẻ thẳng hoặc thước dây: Để đo chiều dài và chiều rộng.
- Một đôi tất/vớ mỏng: Loại bạn thường mang với giày tây.
5 Bước Đo Chân “Chuẩn Không Cần Chỉnh”
Thực hiện các bước sau một cách cẩn thận và bạn sẽ có được số đo gần như tuyệt đối:
Bước 1: Chọn thời điểm và tư thế.
Hãy đo chân vào buổi chiều tối hoặc sau khi đã đi lại cả ngày. Đây là thời điểm bàn chân đã giãn nở tối đa và kích thước là lớn nhất, giúp tránh việc chọn phải size giày quá chật vào cuối ngày. Bạn đặt tờ giấy xuống sàn phẳng, áp sát mép giấy vào một bức tường hoặc vật cố định và đặt bàn chân lên, đảm bảo gót chân chạm sát tường.
Bước 2: Vẽ khung bàn chân.
Sử dụng bút chì, giữ thẳng đứng và vuông góc với mặt giấy. Cẩn thận vẽ đường viền bao quanh toàn bộ bàn chân. Hãy nhớ rằng, bạn cần vẽ chính xác theo đường viền chứ không phải là đường vẽ ước lượng. Lặp lại quy trình này với bàn chân còn lại.
Bước 3: Xác định hai điểm quan trọng.
Đánh dấu điểm dài nhất của ngón chân (thường là ngón cái hoặc ngón trỏ) và điểm cuối cùng của gót chân. Đây là hai điểm dùng để tính chiều dài. Sau đó, đánh dấu hai điểm rộng nhất của bàn chân (thường nằm ở khớp ngón cái và ngón út) để tính chiều rộng.
Bước 4: Tiến hành đo đạc.
Dùng thước kẻ thẳng đo khoảng cách giữa hai điểm dài nhất (gót chân đến ngón chân) để có được Chiều Dài Chân (L). Sau đó, đo khoảng cách giữa hai điểm rộng nhất để có được Chiều Rộng Chân (W).
Lưu ý quan trọng: Bạn phải đo cả hai bàn chân, vì hầu hết mọi người đều có sự chênh lệch kích thước giữa hai chân. Hãy lấy số đo của bàn chân lớn hơn để chọn size giày tây của mình.
Bước 5: Đối chiếu với bảng size.
Sau khi có được chiều dài chân (bằng cm), bạn cộng thêm một khoảng đệm an toàn từ 0.5 cm đến 1 cm. Khoảng trống này giúp ngón chân có không gian cử động thoải mái khi di chuyển. Dùng số đo cuối cùng này để đối chiếu với bảng size giày tây của hãng sản xuất.
Cách tính size Việt Nam/EU tham khảo:
- Size giày (VN/EU) = Chiều dài chân (cm) + (0.5 cm đến 1.0 cm) x 1.5. Ví dụ: Chân dài 25cm + 0.7cm = 25.7 cm. Size ≈ 38.55 (Thường sẽ là size 39). Tuy nhiên, đối chiếu trực tiếp với bảng CM là đơn giản và chính xác nhất.
Thực hiện đúng cách đo size giày này là bạn đã đi được 90% quãng đường để chọn size giày tây chuẩn.
CÁC YẾU TỐ “BÍ ẨN” ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CHỌN SIZE GIÀY TÂY
Trong khi chiều dài chân là yếu tố cơ bản, quyết định cuối cùng về việc chọn size giày tây lại bị chi phối bởi nhiều yếu tố tinh tế khác. Sự khác biệt giữa các thương hiệu, cấu trúc giày, hay thậm chí là hình dáng bàn chân cá nhân đều có thể khiến bạn phải điều chỉnh size.
Ảnh Hưởng Của Phom Giày (Last) và Kiểu Mũi
Không phải tất cả giày tây cùng một size đều có cảm giác vừa vặn như nhau. Yếu tố lớn nhất tạo nên sự khác biệt này chính là Phom Giày (Last)—khuôn mẫu mà từ đó đôi giày được chế tạo.
- Giày Mũi Nhọn (Pointed Toe): Những đôi giày Oxford hoặc Brogue mũi nhọn thường có vẻ ngoài thanh lịch, nhưng chúng lại dồn ép phần ngón chân nhiều hơn. Dù chiều dài tổng thể có thể đúng, phần không gian cho ngón chân lại hẹp. Với những kiểu giày này, người có bàn chân bè hoặc ngón chân dài có thể cần cân nhắc chọn size giày tây lớn hơn 0.5 size so với thông thường để tránh bị bó chặt và đau nhức.
- Giày Mũi Tròn/Mũi Vuông (Round/Square Toe): Những phom giày này cung cấp không gian rộng rãi hơn ở phần mũi. Do đó, bạn thường có thể chọn đúng size theo chiều dài chân mà không cần tăng size.
- Chiều Cao Mu Bàn Chân: Đây là chi tiết thường bị bỏ qua. Người có mu bàn chân cao (High Instep) có thể thấy giày bị bó chặt ở phần trên, dù chiều dài có vẻ ổn. Trong trường hợp này, việc tăng size hoặc chọn kiểu giày có dây buộc (Derby) thay vì giày lười (Loafer) sẽ giúp dễ điều chỉnh độ ôm hơn.
Thời Điểm Thử Giày Trong Ngày
Như đã đề cập trong cách đo size giày, bàn chân có xu hướng sưng nhẹ do trọng lực và hoạt động kéo dài suốt một ngày. Thử giày vào buổi sáng, khi chân bạn còn đang ở trạng thái nhỏ nhất, có thể dẫn đến việc bạn chọn một đôi giày quá chật.
Lời khuyên từ các chuyên gia giày da là: Luôn thử hoặc đo chân vào buổi chiều tối. Điều này đảm bảo rằng, ngay cả khi chân bạn giãn nở tối đa, đôi giày tây vẫn mang lại sự thoải mái cần thiết.
Chất Liệu Da và Độ Giãn Nở
Giày tây cao cấp thường được làm từ da thật (da bò, da bê) và đây là một yếu tố cần được xem xét khi chọn size giày tây.
- Da Thật (Full Grain Leather): Da thật, đặc biệt là da bê, có độ co giãn nhẹ và sẽ “break-in” (giãn và định hình) theo form chân bạn sau vài lần sử dụng. Nếu đôi giày hơi ôm chân lúc ban đầu (chặt nhẹ nhưng không gây đau), bạn có thể yên tâm rằng chúng sẽ giãn ra và trở nên vừa vặn hơn. Tuy nhiên, nếu giày quá chật ngay từ đầu, việc “break-in” sẽ gây đau đớn và không bù đắp được cho việc chọn sai size.
- Da Lộn (Suede) & Da Tổng Hợp: Da lộn thường mềm và dễ “nhượng bộ” hơn da trơn, trong khi da tổng hợp (PU) hoặc da nhân tạo thì ngược lại—chúng ít co giãn và giữ form rất cứng. Đối với giày da tổng hợp, bạn bắt buộc phải chọn size giày tây thật chuẩn ngay từ đầu.
BẢNG QUY ĐỔI SIZE GIÀY TÂY QUỐC TẾ VÀ VIỆT NAM (VN, US, UK, CM)
Việc di chuyển giữa các hệ thống size quốc tế là một rào cản lớn khi mua giày online. Dưới đây là bảng quy đổi chuẩn nhất, kết hợp giữa hệ thống size Việt Nam (VN), Châu Âu (EU), Mỹ (US), và Anh (UK), dựa trên chiều dài bàn chân (Centimet):
| Chiều Dài Chân (CM) | Size VN/EU | Size US | Size UK |
|---|---|---|---|
| 23.5 | 39 | 6.5 | 5.5 |
| 24.1 | 39.5 – 40 | 7 | 6 |
| 24.4 | 40 | 7.5 | 6.5 |
| 24.8 | 40.5 – 41 | 8 | 7 |
| 25.4 | 41 | 8.5 | 7.5 |
| 25.7 | 41.5 – 42 | 9 | 8 |
| 26.0 | 42 | 9.5 | 8.5 |
| 26.7 | 42.5 – 43 | 10 | 9 |
| 27.0 | 43 | 10.5 | 9.5 |
| 27.3 | 43.5 – 44 | 11 | 10 |
| 27.9 | 44 | 11.5 | 10.5 |
| 28.3 | 44.5 – 45 | 12 | 11 |
Giải mã sự khác biệt giữa các hệ thống size:
- Size VN/EU: Được tính toán dựa trên chiều dài của khuôn giày (last) và thường là chuẩn size phổ biến nhất tại Việt Nam. Nó có mối quan hệ trực tiếp với chiều dài chân (CM).
- Size US: Hệ thống size Mỹ có xu hướng nhảy nửa size (ví dụ: 6.5, 7, 7.5…). Cùng một số đo chiều dài CM, size US thường lớn hơn size VN khoảng 1.5 – 2 size.
- Size UK: Hệ thống size Anh thường nhỏ hơn size US một đơn vị (ví dụ: US 8 tương đương UK 7).
Lời khuyên từ BRAND_CUA_BAN: Khi mua giày tây từ một thương hiệu quốc tế, hãy luôn tham khảo bảng size CM hoặc Millimet (MM) của riêng thương hiệu đó, sau đó đối chiếu với cách đo size giày của bạn. Việc dựa vào size US hay UK mà không đối chiếu CM có thể dẫn đến sai lệch lớn do sự khác biệt về phom giày giữa các nhà sản xuất. Đây là kinh nghiệm xương máu giúp bạn thành công khi chọn size giày tây ngoại nhập.
TIÊU CHÍ LỰA CHỌN GIÀY TÂY HOÀN HẢO VƯỢT XA KÍCH CỠ
Sau khi đã thuần thục cách đo size giày và có cái nhìn rõ ràng về kích cỡ, việc tiếp theo là đảm bảo bạn đang chọn một đôi giày chất lượng cao, xứng đáng với phong thái quý ông. Kích cỡ là điều kiện cần, nhưng chất lượng mới là điều kiện đủ để tạo nên một kiệt tác bền bỉ.
Thẩm Định Chất Liệu và Cấu Trúc Đế
Một đôi giày tây chất lượng sẽ có những tiêu chí rõ ràng, giúp tăng cường sự thoải mái và độ bền, vốn là hai yếu tố song hành cùng kích cỡ chuẩn.
- Chất Liệu Da: Ưu tiên 100% da thật (da bò full-grain hoặc da bê). Bề mặt da phải phẳng, bóng mịn, không có vết nứt hoặc dấu hiệu bong tróc. Da thật có khả năng “thở” và định hình theo chân, điều này cực kỳ quan trọng đối với giày tây, giúp bạn luôn cảm thấy thoải mái ngay cả khi mang cả ngày dài.
- Cấu Trúc Đế (Construction Method): Đây là yếu tố chuyên môn quyết định độ bền và khả năng thay đế của đôi giày, đồng thời cũng ảnh hưởng gián tiếp đến cảm giác vừa vặn.
- Goodyear Welted: Đây là phương pháp may đế cao cấp nhất, sử dụng một đường may kép (welt) chạy quanh chu vi giày. Giày Goodyear Welted rất bền, có khả năng chống nước tốt hơn, và quan trọng là có thể thay đế nhiều lần. Khi mới mang, giày có thể hơi cứng, nhưng sau khi “break-in”, nó tạo ra một lớp đệm bằng gỗ bần (cork) độc đáo theo hình dáng bàn chân bạn—mang lại sự vừa vặn cá nhân hóa tuyệt đối.
- Blake Stitched: Phương pháp này may trực tiếp từ bên trong giày, tạo ra một đường may đơn nối đế ngoài, đế trong và lớp da upper. Giày Blake Stitched thường nhẹ hơn, mỏng hơn và mềm dẻo hơn ngay từ đầu. Do cấu trúc đế mỏng hơn, chúng thường cho cảm giác ôm sát và linh hoạt, dễ dàng hơn để chọn size giày tây vừa vặn mà không cần lo lắng về việc “break-in” quá nhiều.
- Lớp Lót Giày (Lining): Lớp lót phải được làm từ da mềm hoặc vật liệu thoáng khí, có khả năng hút ẩm tốt. Điều này giúp ngăn ngừa mùi hôi và giữ chân khô thoáng, giảm nguy cơ phồng rộp do độ ẩm.
- Gót Giày: Gót giày tây phải chắc chắn, cấu trúc nhiều lớp được ép chặt để chịu được trọng lượng cơ thể và không mang lại cảm giác đau khi di chuyển.
Bí Quyết Kiểm Tra Độ Vừa Vặn Cuối Cùng
Dù đã nắm rõ cách đo size giày, bước thử giày trực tiếp tại cửa hàng (hoặc ngay khi nhận hàng mua online) vẫn là bước kiểm tra cuối cùng không thể bỏ qua.
- Khoảng Trống Ngón Chân: Sau khi mang giày vào, đứng thẳng và đẩy gót chân sát vào phía sau giày. Bạn nên có một khoảng trống khoảng 0.5 cm đến 1 cm (tương đương với chiều rộng của ngón tay cái) từ đầu ngón chân dài nhất đến mũi giày. Khoảng trống này cho phép chân cử động và giãn nở.
- Kiểm Tra Độ Rộng (Ball of the Foot): Phần rộng nhất của bàn chân (Ball) phải nằm ở phần rộng nhất của đôi giày. Khu vực này nên cảm thấy ôm sát nhưng không bị bó ép. Nếu cảm thấy ngón chân bị chèn ép ngay lúc đầu, đôi giày đó quá chật về chiều rộng, và việc “break-in” có thể không giải quyết được vấn đề.
- Kiểm Tra Gót Chân (Heel Slip): Khi đi lại, gót chân của bạn có thể hơi nhấc nhẹ, đặc biệt là với giày mới. Tuy nhiên, nếu gót chân nhấc quá nhiều (hơn 0.5 cm) hoặc cảm giác giày tuột ra khỏi chân, đôi giày đó quá rộng về chiều dài hoặc mu bàn chân.
- Cử Động Ngón Chân: Bạn phải có khả năng cử động nhẹ nhàng các ngón chân. Nếu ngón chân bị kẹt cứng, bạn cần phải cân nhắc chọn size giày tây lớn hơn.
BẢO QUẢN GIÀY TÂY ĐÚNG CÁCH ĐỂ GIỮ FORM VÀ ĐỘ BỀN
Một đôi giày tây được chọn size giày tây hoàn hảo cũng cần được bảo dưỡng đúng cách để giữ được phom dáng và tuổi thọ. Đặc biệt với chất liệu da thật, việc bảo quản chính là yếu tố quyết định độ bền của chúng.
Xử Lý Khẩn Cấp Khi Giày Bị Ướt
Giày tây, đặc biệt là da, rất kỵ nước. Khi giày bị ướt (do mưa hoặc sự cố), bạn cần xử lý ngay lập tức theo các bước sau:
- Lau Sơ: Dùng khăn mềm hoặc giấy ăn lau khô bề mặt giày càng nhanh càng tốt.
- Hút Ẩm và Giữ Form: Vo tròn giấy báo (giấy báo không có nhiều mực in) và nhét chặt vào bên trong giày. Giấy báo không chỉ có tác dụng hút ẩm cực kỳ hiệu quả mà còn giúp giữ form giày không bị xẹp hay biến dạng khi khô. Bạn nên thay giấy báo sau mỗi vài giờ cho đến khi giấy không còn ẩm nữa.
- Sử Dụng Shoe Tree (Cây giữ form giày): Sau khi giấy báo đã hoàn thành nhiệm vụ hút ẩm chính, bạn thay thế bằng shoe tree (khuôn giày). Khuôn giày bằng gỗ tuyết tùng (cedar) là lý tưởng nhất vì chúng vừa giữ form vừa hút ẩm tự nhiên còn sót lại.
- Làm Khô Tự Nhiên: Đặt giày ở nơi thoáng mát, tránh xa nguồn nhiệt trực tiếp (như máy sấy, lò sưởi, hoặc ánh nắng mặt trời). Nhiệt độ cao đột ngột sẽ khiến da bị khô quá mức, dẫn đến nứt nẻ và làm hỏng keo dán.
Những Lưu Ý Khi Bảo Quản Giày Dài Hạn
Bảo quản là một phần không thể thiếu của quá trình sở hữu giày tây. Kể cả khi bạn đã áp dụng cách đo size giày chuẩn nhất, sự lơ là trong bảo quản vẫn có thể làm hỏng form giày.
- Sử Dụng Shoe Tree Thường Xuyên: Đây là công cụ quan trọng nhất để duy trì form dáng ban đầu của giày, giúp làm phẳng các nếp nhăn (creases) trên da sau mỗi lần sử dụng, và kéo dài tuổi thọ của đôi giày.
- Đánh Xi (Polish) Định Kỳ: Thường xuyên đánh xi giày giúp bổ sung độ ẩm cho da, giữ cho da luôn mềm mại và bóng đẹp, tránh được hiện tượng nứt da do khô.
- Chống Ẩm và Khử Mùi: Nếu không sử dụng trong thời gian dài, hãy nhét túi chống ẩm (silica gel) vào giày và cất chúng trong túi vải đi kèm (dust bag). Điều này giúp bảo vệ giày khỏi bụi bẩn và hơi ẩm, đồng thời ngăn ngừa nấm mốc phát triển. Bạn cũng có thể xịt khử mùi nhẹ nhàng để loại bỏ mùi mồ hôi.
- Sử Dụng Giấm Với Giày Màu Sáng: Đối với giày tây màu trắng hoặc màu sáng, bạn có thể dùng một chút giấm trắng pha loãng khi đánh xi. Giấm có tác dụng làm sạch nhẹ và ngăn ngừa giày bị ố vàng hoặc xỉn màu.
KẾT LUẬN
Việc chọn size giày tây không đơn thuần là nhìn vào một con số trên hộp; đó là sự kết hợp tinh tế giữa việc đo đạc khoa học, hiểu biết về phom giày, và kinh nghiệm cá nhân. Bằng cách nắm vững cách đo size giày chi tiết tại nhà, hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng từ phom dáng (last), đến chất liệu da, và áp dụng những bí quyết kiểm tra độ vừa vặn cuối cùng, quý ông hoàn toàn có thể sở hữu một đôi giày tây không chỉ đẹp mà còn mang lại sự thoải mái và tự tin tuyệt đối.
Chúng tôi, đội ngũ biên tập của BRAND_CUA_BAN, hy vọng cẩm nang này sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy trên hành trình nâng tầm phong cách của bạn. Hãy luôn nhớ rằng, một đôi giày vừa vặn chính là nền tảng vững chắc cho mọi bước đi thành công.
